si home si

Comparaba o outro día Carlos Luis Rodríguez a retirada do PP do goberno coa caída de Saigón, coa situación que se creou alí cando as derrotadas tropas dos EEUU abandonaron tanto a capital de Vietnam do Sur como o réxime dictatorial que sostiveran. Sen tentar competir coa sagacidade analítica do exiliado colega, a min recórdame máis as caídas de Marcos en Filipinas, de Trujillo na República Dominicana ou de Duvalier en Haití. En Saigón, os derrotados fóronse abandonando á súa sorte ós seus anteriores protexidos, deixándoos colgados completamente (e literalmente nalgúns casos, tentando subir ós últimos helicópteros).

Neses outros feitos históricos que cito, o réxime político caeu, pero as redes de intereses de todo tipo que creara, ou que xa estaban e medraron en simbiose co goberno, quedaron máis ou menos a salvo. Ferdinand Marcos tivo que saír, pero salvou ata a colección de zapatos da súa señora, e o Polo Club de Manila seguiu conservando o mesmo ambiente de sempre.


Non estou comparando o que pasará en Compostela co que pasou en Manila, Santo Domingo (daquela, Ciudad Trujillo, por certo, ¿a que me recorda?) ou Port-au-Prince. Ou non o estou comparando máis do que o comparou CLR coa súa habitual lucidez, agora máis rampante. Pero o certo é que no caso que nos ocupa, mentres se poda e non haxa que entregar o DOG, os compromisos vanse mantendo. Eu imaxino estes días e os pasados, os recados ou as chamadas telefónicas para recordar asuntos pendentes (“¿como va lo mío?”) como aseguran que lle pasou a un veterano político un día en que o seu futuro (e o dos seus compromisos) pendeu dun fío. Así, as decisións que estes días está tomando o goberno en funcións son fundamentalmente de dous tipos: ou cumprimento de favores comprometidos (esas adxudicacións de teórica urxencia que se poderían dentro de seis meses ou nunca, como minicentrais, parques eólicos, etc.) ou estertores do reparto do botín (eses pagos a empresas paradescoñecidas por traballos inverosímiles). Podería establecerse unha terceira tipoloxía, a de amargarllela vida ós sucesores (o convenio coa educación concertada, as concesións da televisión dixital), pero en realidade entran dentro dalgunha das outras dúas categorías.

     Desgraciadamente, non hai para todos. Non é o mesmo repartir na abundancia que na escaseza, como demostra a concesión das licencias de televisión. Ignoro a bondade ou mediocridade das propostas escollidas (aparte de que parecería máis lóxico, penso, adxudicarlle as televisións ás propostas de capital galego), pero polo proceso seguido, parece que tamén as ignoran quen as concedeu. O argumento que invoca para todos estes asuntos o presidente en funcións é que ten a conciencia tranquila. O malo é que o que se cuestiona non é a súa conciencia. Polo menos ata agora non se cuestionaba.

(para luns 25 de xullo de 05)

O lume e a estupidez teñen en común o seu efecto destructor e expansivo: desque se poñen en marcha, arrasan todo canto atopan. En Guadalajara, uns estúpidos prenderon un lume que arrasou once vidas e unha chea de pinos. Alí tamén se prendeu unha onda de estupidez que, afortunadamente, respecta a vida física, pero ameaza gravemente a mental.

     Por exemplo, uns tertulianos dunha emisora de tendencia progresista o que tiraban en conclusión da traxedia era que había que revisar as transferencias de competencias, habida conta de que non está moi claro que por aí se saiban manexar con elas. Cando os escoitei, ademais de imaxinar o que deben estar decindo nas emisoras doutras tendencias, pensei na última catástrofe que a administración central se empeñou en xestionar pola súa conta e a distancia (a tanta que o Administrador en Xefe non asomou o bigote polo sitio nun par de meses). A maiores, enténdese que se optou por crear administracións descentralizadas, ademais de para tentar contentar ós pelmas dos nacionalistas, porque se supoñía que o Estado actual é demasiado grande para resolver problemas pequenos (e demasiado pequeno para os problemas grandes). Esa e non outra é a razón da existencia dun goberno autonómico en Castilla-La Mancha.

     Con esto non quero decir que o fixera ben a administración castelán-manchega. Supoño que non –polo menos, é a experiencia que teño en xestión de catástrofes-, e que polo tanto deberían rodar algunhas cabezas políticas en lugar de establecer que toda a culpa é do burro do excursionista que prende lume preto dun piñeiral. Entre as cabezas rodables, quizais debería de estar a do responsable da política de contratación dos equipos antiincendios: o perfil da gran maioría dos compoñentes do retén de Cogolludo que morreron en Riba de Saelices, era máis de amantes do campo que de técnicos en extinción de incendios, o que non lles quita o mérito a eles, pero si a quen llelo supuxo e o acreditou.

     Con todo, un accidente p&#225;salle &#243; m&#225;is avisado. O que si se pode evitar &#233; que se propague a estupidez. A de aproveitar unha presunta e probable mala xesti&#243;n do que parec&#237;a un incendio dominical para argumentar &#225; contra sobre o debate estatutario, ou para descalificar &#225; acci&#243;n enteira dun goberno. O cimo, de momento, do oportunismo est&#250;pido (o que os italianos popularizaron coa expresi&#243;n, <em>piove, porco governo!</em>) &#233; pedir a comparecencia da ministra de Medio Ambiente porque hai seca, e as secas prevense (a&#237;nda que non se saiba como a prevenci&#243;n poda remedialas).

     Dada a inseguridade que hai neste pa&#237;s sobre como ter unha actitude moderna, a primeira vez que pasa algo &#233; unha novidade e a segunda &#233; unha tradici&#243;n. No caso de Guadalajara, o seguidismo dos comportamentos alleos manifestouse na proliferaci&#243;n de psic&#243;logos (50, m&#225;is de catro por v&#237;ctima) e en agardar &#225; completa identificaci&#243;n dos restos antes de divulgar as identidades, tipo Londres. A ver se a seguinte novidade-tradici&#243;n &#233; que a Espa&#241;a oficial se comporte con serenidade ante as cat&#225;strofes.

(para xoves, 21 de xullo de 2005)

Antonte luns, 18, foi un día histórico, segundo me fartei de escoitar a todo o mundo, fóra pero sobre dentro do Parlamento, nos discursos pero tamén nas conversas menos formais, e tanto ós da nova e pelada maioría de esquerdas como na maioritaria minoría conservadora. Claro está que deben ter razón, pero a sensación que eu tiven foi algo distinta.

Está clara a historicidade do luns pasado porque é a primeira vez que se dá unha maioría parlamentaria progresista. O feito de que a xeración do 68, ex PC como Touriño, Villarino ou Méndez Romeu, cheguen ó poder vintecinco anos despois que en España é revelador do moderna que é a Galicia oficialmente existente. Que o fagan acompañados dun BNG que representa á seguinte xeración (Quintana, Ánxela Bugallo ou Aymerich eran menores de idade cando morreu Franco) pode significar que a Galicia realmente oficiosa non perdeu o paso dos tempos. Teimando na lírica sociopolítica, a constitución do parlamento galego de antonte era a toma de posesión do país real. A sociedade de verdade, contradictoria e como para matala en moitos aspectos, enfrontándose á realidade e á utopía, que tamén son como para matalas moitas veces. As imaxes simbólicas desto que lles conto (dun xeito un tanto cursi) podían ser a emoción que embargaba a unha señora con tanta fama de dura como Dolores Villarino, ou ós deputados do Bloque, iniciando en grupo a marcha ata o hemiciclo -“vamos, ghalleghos”, dixo un- equipados cun caravel e co Sempre en Galiza, como xa é tradición. (Por certo, unha ex deputada contoume que, hai anos, unhas colegas do PP dixéranlle ó verlle o libro: “¡ay, déjame ver!… oye, pues a nosotras no nos lo dieron”).
Todo esto, ideoloxías aparte. O ex alcalde de Lugo e agora congresista do PP, Joaquín García Díez, discretamente ubicado na última fila da sala para o público, educado coma sempre, tamén me calificou a xornada de “histórica”. Un correlixionario seu, Dámaso (non recordo o apelido, para min é Dámaso, o excelente médico que atendía á miña avoa) non parecía precisamente apesarado por iniciar a súa carreira parlamentaria na oposición. E se nos deputados cesantes había procesión, iría por dentro, como no caso de Suso Veiga, que soamente poñía cara seria cando lle chamaban “conselleiro”. Mesmo había unha curiosa solidariedade transversal entre cesantes e apeados. Apoteósicos abrazos, por exemplo, entre Alberte Núñez Feixoo e Xosé Cuiña, que ata me convidou a un café. “É un periodista. Peligrosísimo, pero boa persoa”, xustificou o convite ante dous compañeiros de barra e de partido. “A veces, que poñan unha coma ou un punto nun sitio ou noutro tén importancia”, chiscou o ollo. “Daquela, que sexa con gotas”, subín o prezo.
Como ven, un amor de acto, e tempo haberá para que se maten. Fóra, os conductores de Touriño e de Quintana confraternizaban. Igual que ós seus conducidos, máis lles vale ir practicando.

(para mércores, 20 de xullo de 05)

Atendendo a unha enchenta de peticións, veleiquí a versión forofamilia de Lorena Berdún. (Atención ó baril uso da palabra “prole”, en lamentable desuso)

Nicetrip, á última

Escribir do que se descoñece sempre é complicado –aínda que non imposible, como se pode ver-, e máis cando ese mundo ignoto é o do terrorismo, e moito máis aínda se un ten un xefe que envía razoados pero contundentes emails en canto le algo do que discrepa. Pero por moito que descoñezas, sempre hai alguén que descoñece máis, e lánzaste.

Por exemplo, non sei como alguén se sigue estrañando de que os autores do atentado de Londres fosen británicos de nacemento. O fenómeno dos fillos que recorren ó revés o proceso de aculturación dos pais inmigrantes é corrente, ben por rexeite xeracional, ben por reacción ante a relativa e incompleta integración paterna na sociedade de acollida.

O escritor anglopakistaní Hanif Kureishi, autor do guión de Mi hermosa lavandería (unha historia de amor entre un racista e un paki) ten un conto, Mi hijo el fanático (levado tamén ó cine), no que un pai asiste perplexo ó proceso de conversión do seu fillo nun islamista intransixente que lle reprocha a el a súa conducta, cos mesmos argumentos que un pai tradicional utilizaría contra un fillo badanas e descrido.
E cando souben da barbaridade do penúltimo atentado en Irak, aquel do suicida que mandou un coche bomba contra unha chea de nenos amoreados arredor duns soldados estadounidenses que lles repartían xoguetes e caramelos, primeiro quedei apampado, como todos, ante o que me pareceu o cimo da crueldade. Pero recordei a escena final de Apocalypse Now, cando o coronel Kurtz explica por que deixou a guerra e se montou a crueldade pola súa conta. Fora a unha aldea vietnamita a vacinar nenos contra a polio para congraciarse coa poboación, e cando se foron, foinos chamar un vello todo choroso: os do Vietcong cortáranlles ós nenos os brazos onde lles puxeran a vacina e amontoáronos na praza. “Alí deime de conta que non podiamos ganar contra unha xente que tiña tal nivel de convencemento que era capaz de cometer calquera atrocidade cos seus para demostrar que non quería nada de nós, dos invasores”, decía máis ou menos o Brando todo pelado que facía de Kurtz a Martin Sheen, o desnortado capitan que o foi buscar.

Ou sexa que coa situación que temos, soamente se poden sorprender de que pase o que pase os optimistas que consideran unha boa noticia o descenso do apoio ó terrorismo naqueles países islámicos que sufriron atentados. A porcentaxe de cidadáns que non están de acordo coa violencia para defender ó islam vai do 79% dos marroquís a só o 11% dos xordanos, e a confianza en Bin Laden oscila entre o 60% dos xordanos e o 51% dos pakistanís ó 7% dos turcos e o 2% dos libaneses. Se esas son as porcentaxes que baixaron, imaxinen como eran antes. En resumo, boa parte dos musulmáns teñen unha actitude ambivalente respecto ós métodos que se poden empregar para defender o islam, e deso dedúcese que a inmensa maioría pensa que o islam está sendo agredido. A única conclusión que nos queda é a mesma que sacaba Kurtz: “o horror, o horror”.

(para luns, 18 de xullo de 05)

From FREAC

Os medios de comunicación galegos en xeral, e algúns en particular moito máis, parece que levaron un golpe na cabeza, ou dous: un o 19 de xuño e o outro o 28. Estase producindo o parto dun novo goberno e asistimos ós estertores dun réxime, dous fenómenos inéditos na nosa historia recente, somos protagonistas dun mes que conmoveu a esto que será o cú do mundo, pero é o noso cú, con perdón, e nós ó importante, a entrevistar bañistas.

Xa sei que un bañista convenientemente interrogado dá moito máis xogo que un político-tipo a medio torear. Tamén que as negociacións PSdeG-BNG non están dando moito xogo mediático (nin o deberían dar, desde o meu punto de vista profesionalmente incorrecto), pero a situación si que o dá. De feito, segundo definición dun colega veñen sendo como un rito de apareamento. Os corpos (políticos) executan danzas, danse a valer, acheganse e reviravoltan, antes de que a cousa acabe como todo o mundo sabe que vai acabar. Dentro do ritual, hai encontros supoño e desencontros. Un deles sen quererlle facer a competencia ós confidenciais son as queixas do BNG porque Touriño, despois da xuntanza do Hostal e dun xantar posterior, non descolgou o teléfono para chamar a Quintana. Os socialistas argumentan que a aparente frialdade é para non estragar con liortas negociadoras unha relación persoal que terá que ser necesariamente estreita dentro dun mes e catro anos por diante, cando menos.

     A solución, como nas parellas a piques de formarse ou naquelas separadas educadamente, podería estar en que Touriño e Quintana quedaran para outras cousas máis distendidas que o duro trato negociador. Ir ó cine, personarse na rapa das bestas da Capelada, tomar uns vermús nunha terraza da Porta Faxeira, saudando ós paseantes. Esas cousas que reforzan a conexión coa que eles se fartaron a chamar na campaña “a sociedade civil”, a xente normal, que apreciaría uns gobernantes cos que o trato non fose terse que apartar da carretera mentres a comitiva presidencial, unha santa compaña de coches negros, pasa a todo meter camiño de ningures. (E ademais, haberá moita cousa que negociar, pero como di outro colega, o que a xente quere saber é se vai seguir Supermartes).

     Pero tamén hai curiosidade social –veño de cortar o pelo e dou fe- por saber como se desenvolve o proceso paralelo. Se os directores xerais dan ou reciben ceas de despedida con discursos siempre-le-tendremos-presente-jefe, se son certos os rumores de que botan fume as trituradoras de papel, ou como se adxudicaron as contratas ás empresas de mudanzas. Xa saben, esas reportaxes de interese humano polas que se matan os redactores-xefes, pero con funcionarios de libre designación, que tamén teñen a súa parte humana. Ou senón, ir practicando o enferruxado periodismo de investigación tentando descubrir porque o goberno en funcións autoriza gastos para cousas como “o seguimento, control e soporte das actividades das Aulas Multimedia de Galicia” (204.000 €). Desvelarlle ó público por que é urxente facer o seguimento destas aulas, en que consiste o soporte, e como se deu feito ata agora sen cartos.

     (Tampouco é que me pareza moi interesante, pero estou cheo dos bañistas e dos gallumbos de Laporta)

(para xoves, 14 de xullo de 05)

Vaian por diante as miñas desculpas ós hosteleiros (especialmente ós propietarios de chiringuitos de praia, de merendeiros con parra ou canizo e de bares con terraza e toldo), ás axencias de viaxes, ós que alugan pisos de tempada e ós que rexentan establecementos de todoacien especializados en trangallada náutica. Tamén ós cantantes e discográficas de tendencia caribeña, ós programadores de shows televisivos de verán e ós anunciantes en xeral, que nesta época non necesitan escusas para usar corpos perfectos para vender productos que non o son tanto. E por suposto, a todos aqueles que nesta época fregan as mans con entusiasmo mentres invocan mantras tipo “¡playita-playita!” ou “¡veranito-veranito!”, pídolles perdoncito-perdoncito, igual que ós/ás que agardan con impaciencia esta época do ano para alegrar a vista/o. Xa sei que non debería poñerme así, pero non hai cristiano que ature este calor. Dígoo tal como o sinto (ou non, porque o sinto dunha maneira que non é correcto poñela por escrito nun papel que pode caer en mans infantís).

A pesar de que os meus principios programáticos son outros, non me doen prendas en recoñecer que o verán e o calor teñen aspectos positivos. Aforro detallalos porque vostedes xa os coñecen e ademais non podería competir co entusiasmo que poñen en destacalos desde a publicidade en xeral ata calquera parente ou semidescoñecido concreto a quen llos poñas en cuestión ou te atrevas a comentarlles: “ben podían caer catro gotas, ou refrescar algo…”, “Xa chove e fai frío dabondo en inverno!” é o máis suave que responde calquera. Exactamente, pero cando chove e vai frío, non miran a ninguén como se fose un marciano (ou un defensor da teoría de que ETA algo terá que ver cos atentados de Londres) cando esbardalla que xa está ben de tanta auga e a ver se para o frío. Non, nese caso os comentarios son de apoio unánime a tan atinada reflexión que resume o parecer de toda a humanidade mollada e aterecida. Nesta sociedade non hai liberdade de expresión para os aborrecedores do calor, señores.

     E a maiores, como lle pasa ás empanadas que se requentan no forno, o calor saca o peor de nós, e non só nas tendencias musicais e no volume alevoso co que se prodigan. Por exemplo, está o caso das festas ou das vacacións, cousas que serían mellores se estivesen distribuídas ó longo do ano e non metidas a presión con calzador en dous meses. Ou da moda. A escusa do verán e a calor sirve para que a xente se poña prendas inenarrables, mentres que ninguén sae cunha tenda de campaña colgada do pescozo porque chove a cántaros.

     E o peor de todo é que cando te amansas, asumes que es un tipo mal regulado térmicamente e limítaste a suar a chorro ata o borde da licuefacción sen queixarte, resulta que todo o mundo che empeza a comentar: “que pasada de calor, ¿non?”. Pois non.

(para mércores, 13 de xullo de 05)

As fotos de voda terán un punto tierno para os afectados en particular, pero en xeral son un espanto.
Esta non é unha excepción.

Debe ser que os camiños da igualdade tamén teñen os seus baches