si home si

Hoxe, os homes comandados por Ferrín, Gustavo Ferrín, entre eles Pouso, Pereira, Varela, Salgueiro, Castro, uniformados de azul celeste loitarán contra os nosos, vestidos de azul e branco. A selección de Uruguai (que lle debe uns dos seus primeiros títulos a Pedro Cea, un de Redondela) contra a de Galicia. Unha auténtica loita fratricida, vamos. Hai metas que pagan a pena soamente con desexalas (e chamámoslle utopías). Hai outras, a maioría, que son boas ata que as consigues (e deixan de selo). E hainas tamén que se xustifican incluso co primeiro paso que se dá para acadalas. Este é o caso da selección galega. Non sei o que dará de si, pero o que deu ata o momento, que se celebre o partido de hoxe, xustifica de sobra a reivindicación da súa existencia. Para a miña sorpresa, a verdade.

Porque teño que confesar que estando de acordo coa selección (ata o extremo de poñerme de futbolista nalgún evento reivindicador), tal e como está o deporte en xeral e o fútbol en concreto, cando me poño realista penso que o coherente sería que os atletas desfilaran tras das bandeiras de Adidas e de Nike, de Abramovich e Florentino Pérez (e cando me poño utópico, soño coa resurrección das Ligas da Costa ou da Montaña). Incluso recoñezo que cavilei o pouco axeitado de escoller como escenario do evento o desaborido estadio de San Lázaro (se non podía ser Riazor ou Balaídos, que fose o vello Pasarón). Pero a realidade aliouse coa utopía para darme nos fuciños (como efecto colateral e non como obxectivo principal, obviamente). Independentemente das opinións que circulen sobre o evento nos ámbitos sociais en que cada un se mova, está o dato imparcial de que debe ser a primeira vez que se enchen as bancadas do estadio compostelán, e desde logo a única ocasión en que vendeu o aforo completo cunha semana de antelación. Ata unha institución como Real Madrid, tan pouco proclive a calquera actividade periférica que non sexa promover peñas de adictos, non tivo outra que darlle o pase de pernocta a dúas das sas estrelas.
Nunca tal imaxinara, e posiblemente todo sexa culpa da famosa lei do péndulo ou principio de acción-reacción ou corolario de xa que mo prohibes, quéroo. Entendo que un profesional se negue a xogar de balde se o convoca o seu país de orixe e non o que lle paga a nómina, pero se quere facelo, que llelo prohiban a el en concreto e á sociedade en xeral é algo tan absurdo como prohibir a dous adultos desfacer unha unión que decidiron facer voluntariamente. Sen embargo, se para recuperar o dereito ó divorcio houbo que agardar medio século de franquismo, para restaurar a selección galega houbo que esperar a maiores un cuarto século de democracia. Sen razón ningunha, ademais. As leis que regulan as actividades deportivas son tan elásticas como as prendas coas que se practican. Un deportista pode cambiar de nacionalidade e loxicamente, de selección, sempre que sexa esquiador, nadador, saltador de lonxitude ou patrón de bobsleigh, calquera cousa quitado que sexa futbolista. No seu día creáronse competicións para mulleres coa intención de abrirlles as portas do deporte, pero hoxe péchanselle ás que reclaman participar en igualdade de condicións que os homes, como á axedrecista Judith Pulgar. E incluso os que consideran que as normas son de aceiro inoxidable e negaron aquí a posibilidade dunha selección galega, promocionan combinados como o murciano. En vista do que vai pasar hoxe, xa sei por que.

(para xoves, 29 de decembro de 05)

Velaiquí a mellor felicitación de Nadal que recibín:

(by appointment Lizancos)

Se non houbera temas de candente actuialidade e de interese crucial, todos estariamos opinando sobre a falta de espírito navideño –e aínda así, hai quen non o pode evitar, eu incluído-. Porque é un escándalo como decaeu. Non falo daquel espírito navideño que xa faltaba antes, aquel das entrañables festas familiares e do bo rollo, aquela época de tregua na que as inquinas se atenuaban e os sentimentos positivos afloraban. O que notei en crise neste Nadal foi o espírito navideño actual, o do consumo disparatado, a publicidade de saturación masiva desde finais de outubro, a omnipresente matraca sonora a base de zambomba e toda a parafernalia habitual destas sinaladas datas. Perviven, hai que recoñecelo, fenómenos como o investimento irracional en lotería ou as galas televisivas, solidarias ou pola cara, pero a colecta de décimos e participacións xa non ten o tradicional carácter de frenesí pandémico, e xa se sabe que os programadores televisivos son os últimos en enterarse do que pasa. Quizais sexa unha apreciación soamente persoal, pero en comparación con outras realidades extremas, penso que se desinchou máis a burbulla nadalista que a inmobiliaria.

Posiblemente o que pasou é que a o fenómeno coñecido como Navidad morreu de sobredose. Non se podía manter a ficción dos días de paz e amor obrigatorios nunha sociedade de cambios vertinixinosos e devoradora de tendencias coma esta. En poucos anos, a visión descrida ou directamente destroyer da Navidad pasou de ser patrimonio de grupúsculos como os seguidores de Tim Burton a unha opinión xeneralizada, aínda que non explicitada publicamente (gugleando, aparecen 585.000 ítems anti-navidad). Por exemplo, os banquetes propios destas datas eran antes consolidados actos litúrxico-gastronómicos en homenaxe á institución familiar nun senso amplo. Os conflictos internos inherentes á tal institución provocaron unha implosión e agora, as comidas de Nadal son escusas para un intercambio socorrido de regalos nun ambiente de tanto amor entre as partes como se fose un intercambio de prisioneiros. Nin as propias comidas en si non son o que eran. Cada vez hai máis comensais que esixen unha alternativa máis frugal e menos indixesta á mítica lebre en salsa que preparaba a sogra cunha receita da súa respectiva sogra. Ata os turróns e o resto desas cargantes apoteoses da améndoa están presentes nas casas pola única mesma razón que as figuras do belén, e co mesmo uso alimentario. Mesmo nos EEUU, bastión divulgador das celebracións tradicionais do mundo todo, hai unha campaña dos cristiáns conservadores para que a xente e as institucións desexen “Feliz Nadal” en lugar do emerxente “Felices Festas”, máis ambiguo e máis multicultural
Hai quen ve nesta deriva navideña un retorno ó paganismo orixinal da festa, cando se celebraba o fin dos labores agrícolas, que medraban ou encollíoan os días ou que comezaba a tempada dos chalecos de coiro de ovella. E non lles falta razón, como demostra a proliferación dos xantares e ceas de empresa, no fondo a alternativa liberadora e desinhibida ó empalago familiar.

(para martes, 27 de decembro de 05)

“Señor, coa escusa de rexentar un burdel, a súa esposa vende teas de contrabando” é un insulto. “Sir, esto foi unha digresión, agardo o seu argumento” (dito por un que recibiu na cara un xarro de cervexa nunha discusión) é unha réplica. Son dous exemplos clásicos que recompilou Borges (o escritor arxentino, non o empresario de froitos secos) e que cito de memoria porque teño a biblioteca toda metida en caixas. Non digo que non amolaran ó destinatario, pero sen deixar de ser faltadas, tiñan o seu aquel. Pola contra, nestes tempos, o símbolo do alto nivel acadado polo debate político madrileño é esa polémica sobre se o intercambio de indirectas entre Zapatero (“patriotas de hojalata”) e Rajoy (“bobo solemne”) constitúen réplica, insultos ou que.

Se os lanzadores de epítetos ou quen llelos amplifica tiveran como libro de cabeceira o Diccionario del Diablo do mestre Bierce, morrería o conto, porque nel defínese a réplica como un “insulto prudente ó contestar, practicada por señores que teñen unha repugnancia innata pola violencia, ademais dunha forte tendencia a ofender”. É decir, a gravidade do insulto depende do fondo, da forma, do destinatario, do receptor e do medio en que se transmite (agora que o penso, é o mesmo proceso que o da a información que nos ensinaban na facultade). Ou sexa, que todo é unha cuestión de proporcións. Igual que no caso ese dos rapazotes barceloneses que se cargaron a unha señora nun caixeiro.Unha vez trincados, os autores desa morte con nocturnidade, premeditación, aleivosía e desprezo de sexo (circunstancias que convirten o homicidio en asasinato, se non me equivoco) alegaron “que non querían facer tanto dano”. Que se pasaron, vamos, sen aclarar en que momento do proceso (1. Bater nela ata que a víctima deu pechado a porta co pestillo. 2. Ir buscar logo a un compinche novo para que a mallada, temerosa de impedirlle o paso a un usuario da banca electrónica, lles abrise. 3. Queimala) a cousa podía quedar simplemente nunha broma pesada.
A gravidade deste caso tamén depende. Se os asasinos fosen uns desalmados que mataron a unha pobre señora para roubarlle os cartos que acaba de retirar do caixeiro, o barrio e os medios de comunicación todo sería un clamor popular denunciando a falta de seguridade. Pero nin o barrio nin os asaltantes eran precisamente “populares”, e a víctima era unha señora pobre que a relación que tiña co caixeiro non era de cliente: usábao como refuxio a falta doutro teito. Así que tanto o barrio como os medios o que fan é non atopar explicación ó que pasou. Tampouco lla atoparon ós outros animais de Valencia que mallaron nun compañeiro de instituto e gravaron a fazaña coa cámara do móbil que seguramente mercaron cos seus aforros (ben, neste caso os medios primeiro botaron man da habitual explicación do centro conflictivo en barrio marxinal, ata que algún se tomou a molestia de visitalo e comprobar que era o contrario).
A risco de caer outra vez na pedantería, a explicación deuna hai tempo Albert Einstein coa súa outra teoría da relatividade. “Se a miña teoría fose correcta, en Alemania dirían que son alemán, e en Francia que son cidadán do mundo. Pero se estivera errado, en Francia asegurarían que son alemán, e en Alemania certificarían que son xudeu.”

(para xoves –ou venres- 22 de decembro de 05)

Que lles dixen?

A alegre inconsciencia (esperamos) da nova fichaxe do Dépor

(atopado por Zapping)

Estarán ó tanto do caso deses dous mariñeiros da Armada que morreron no accidente da fragata Extremadura. Estaba eu nos xardíns da Capitanía de Ferrol, firme como se estivera alí destinado, contando ós programas de tirios e ós avances informativos de troianos o que se sabía do caso a primeira hora da mañá, cando nun deses directos me tiveron de pasmón vinte minutos mentres me entretiñan –a min e a audiencia- cos detalles do óbito do doutor Iglesias Puga e debullaban a “intensa” vida dese “entrañable personaje” ó que se referían indefectiblemente como “Papuchi”. “Efectivamente, aquí en Ferrol también hubo otras muertes esta madrugada”, estiven nun tris de comezar logo que me deron paso.

Non o fixen, e se o fixera, non sería polo plantón, que a fin de contas, eso vai no salario, e peor é traballar nunha mina. O que me amolou foi o resto da xornada. A morte de dous rapaces, polo que imaxino, un fillo de emigrantes que se alistou neso de “ven a coger olas” á idade na que os fillos da clase media están en segundo de carreira, e outro de Cambre que preferiu poñer un uniforme a cambio de aprender un oficio e ter un soldo, despachámola todos baseándonos nun deslabazado comunicado oficial, falando de “tuberías de vapor del sistema de propulsión” e “calderas en funcionamiento de régimen automático”. Como os militares son así de seus, por moito que os subvencionemos nós, non hai declaracións sobre o que debeu un labirinto metálico cheo de tubos, corredores angustiosos e escaleiras claustrofóbicas inundados de vapor asfixiante. “Se abrirá unha investigación”, e arreando. Ven coller ondas (nun barco máis vello ca ti).
Pola contra, o de Papuchi era todo un mar de sentimentos e un océano de condolencias pola desaparición do entrañable personaxe, que escoitei calificar ata de “inesperada”, como se de alguén que xa cumpriu os 90 se puidesen agardar outro tipo de noticias. En xeral, todo o que se dixo –ou polo menos o que escoitei- parecía extraído do No-Do: desde o de “prestigioso ginecólogo” ata as loas á súa vitalidade, demostrada en facetas tan dispares como a de secuestrado de ETA ou a de pai á idade de ser bisavó. Non digo eu que haxa que definir, quentes aínda os seus restos, como un perfecto vivalavirgen a quen o foi, pero é que nin siquera lle chamaron vividor cando recordaron que tiña confesado (ou alardeado de) andar con outras mulleres ós tres anos de casado (nun tempo en que o adulterio era tan raro que ademais de pecado, era delicto). Mesmo loaban a súa condición de “caballero” por non ter proclamado que se casou con outra ata que morreu a súa lexítima. Sinceramente, logo de todo un día de escoitar panexíricos coma eses, cada vez que sentía “Papuchi” víñanseme á cabeza aqueles personaxes de falanxista ridículo que borda Sazatornil nas películas. (Por certo, ¿que clase de persoa admite ser alcumado publicamente como “Papuchi”?).

(para martes, 20 de decembro de 05)

Cando lean isto estarase tomando unha das decisións máis parvas e máis hipócritas das moitas que se poidan tomar, e miren que hai competencia. O peor desta é que non lle imos poder botar a culpa a ninguén en concreto, porque están sospeitosa e unanimemente de acordo todos os nosos representantes políticos, incluídos os que fuman e os elixidos polo 31% de electores que fumamos. A nova lei antitabaco escapa tanto das proclamas do Goberno que aseguran que están a resolver os problemas da xente, como das reclamacións de Rajoy de que hai que ocuparse dos problemas serios, e mesmo da oportunidade que teñen os deputados minoritarios de defender ás minorías e a sensatez sen gasto ningún, nin risco de que lles fagan caso.

Enténdaseme. Non estou a favor de que o fume invada todos os sitios, e moito menos de fumar, nin sequera de fumar eu. O do tabaco é para min un vicio ruín, e o menos pracenteiro dos que teño, por non falar do gasto. Pero esa lei que prohibe fumar nos postos de traballo, así en xeral e sen matizar (tanto teña que sexa unha obra en construcción como un estaleiro, ou unha oficina) é unha machada. Unha machada, que cucamente, prevé maiores sancións para as empresas que para os traballadores (as empresas teñen mais poder de decisión sobre os empregados que eles propios) e máis cuantiosas ás empresas que dispoñan un lugar para que adictos satisfagan o seu vicio nefando que ás que se limiten a non respectar a legalidade. Todo, por suposto –e aí estou de acordo co que propuxo o PP sen éxito- sen que a sanidade pública axude nada ó desgraciado vicioso que se queira quitar.
Ben, unha axuda si que hai. Unha campaña de publicidade: “En tu interior, sabes que es bueno para ti”, que recorda aquelo de “es por tu bien” e revela a mala conciencia do lexislador. Peor a terá cando se produzan as previsibles consecuencias no ámbito laboral, que ata preveu o Consello Económico e Social: a crispación entre o persoal. Os non fumadores comezarán a queixarse de que os outros pasan o día botando un pito fóra, co que eles traballan máis polo mesmo salario. Os non fumadores teñen agora a lei da súa parte, pero como haberá irreductibles –por moita cara ou moito vicio- a ver que fan: se os denuncian, haberá unha escalada de escaramuzas, se non, unha acumulación de mal rollo. En resumo, trasladarase ó ambiente laboral ese clima de tolerancia e convivencia harmónica que caracteriza á clase política e ós medios de comunicación madrileños.
Postos a buscar a explicación de tamaño fundamentalismo, fóra da teima de ser pioneiros en cousas que non custan unha cadela, está a da saúde pública. Por un lado, é curioso que se permita vender (e apañar unha chea de impostos) un producto sen control sanitario sobre o seu contido e os seus milleiros de aditivos. Por outro, o resultado vai ser o mesmo que o anterior de encarecelo (e de paso ingresar máis impostos) para restrinxir o seu consumo: creáronse as marcas baratas e agora a xente fuma a mesma cantidade, pero de peor calidade. Para entón, endurecerán as leis e farán outra campaña publicitaria.

(para xoves, 15 de decembro de 05)

De verdade que me gustaría comentarlles os apuros para coller os regalos de Nadal, sobre todo os dos nenos, antes de que se esgoten e os dependentes che miren como a alguén fóra da realidade cando llelos pides o 22 de decembro. Ou os apuros para combinar a axenda de comidas e ceas de traballo ou amigos coa escusa de recapitular sobre o ano que se vai, ou sobre que traerá o novo (ademais da prohibición de fumar no choio). Vaia, que me gustaría falar do que nos ocupa a todos, pero desgraciadamente, ós asuntos profesionais é ó que teño que prestar ollos e orellas, e tras deles váiseme a cabeza.

Por exemplo, xa pensei que todos despacharamos cunhas risas o affaire Anchluss, a revelación no BNG da herdanza xenética anexionista inherente a todos os nacionalismos (ou “cada vez que escoito a Milladoiro danme ganas de invadir o Bierzo”). E tampouco lle concedín unha importancia capital á revelación desas conversas telefónicas entre altos cargos de Fomento ó comezo da crise do Prestige. No primeiro caso porque souben casualmente a orixe do rebumbio, que é unha mostra máis de que os proxectos estatutarios espertan máis interese nos alleos (no PSOE de Asturias concretamente) que nos propios. No segundo, que se dean a coñecer agora as gravacións parece unha manobra de distracción do Goberno actual (e moi farto debe estar, porque son unha proba xudicial da responsabilidade da anterior Administración que terá que pagar esta), ou unha vendetta dos altos cargos do PP relegados na última etapa de Aznar, ou un paciente traballo de investigación de IU. Pero en calquera caso, o revelado non afectaba para nada a convicción que todos tiñamos de que o do Prestige foi unha chapuza desde o principio. Sen embargo, a famosa disposición do Estatuto dos nacionalistas, por moi transitoria que fose, revelouse como a proba definitiva de que os nacionalistas son nacionalistas e todos pensan no mesmo. E o do Prestige sacou a relucir de novo todo o chapapote político… en Madrid, porque aquí pouco pintamos, como da outra vez.
Ou sexa, que nos dous asuntos me equivoquei profesionalmente. O do perverso anexionismo nacionalista (y encima gallego, hay que joderse) serviu para que políticos de comunidades feitas con retallos, por exclusión ou con calzador, vexan o ceo aberto para facer patria (local, rexional ou española, a que máis corra ou todas á vez) e saír nos medios importantes aínda que sexa asumindo o ridículo de denunciar a palla no ollo alleo cando teñen a viga vixente no estatuto propio. E nas gravacións compróbase que o peor non foron nin as decisións equivocadas nin as mentiras coas que pensaron tapalas, que a todos nos pode pasar, senón a comprobación de que a eficiente xestión estaba en mans duns pobres homes que non sabían o que habían de facer, que non eran conscientes do seu descoñecemento e que tanto lles tiña unha ignorancia como a outra. Toda esa tropa está onde está- ou onde estivo- e non na casa escollendo regalos de Reis porque hai unha chea de colegas –meus- e de medios enteiros (sic) poñendo a diario que son uns tremendos estadistas. Eles saberán por que (e nós tamén, para que nos vamos a enganar).

Hai anos, un amigo que foi a Madrid por primeira vez, alucinaba co doado que era sacar de quicio á xente. Parado en calquera semáforo, divertíase tocando o pito e comprobando como os outros conductores organizaban unha desconcertada sinfonía de bocinas contra ninguén, porque a luz estaba vermella. A actual situación política española é cuspidiña, e senón conten as veces que asoma a palabra “anexión” nas portadas e nos informativos destes días.

“El BNG pide que pueblos de Asturias y León se unan a la ‘nación’ gallega”, asegura o periódico dos chamados nacionais que máis espacio lle dedicou na primeira páxina. “El BNG plantea una «nación» gallega con derecho a la anexión de pueblos limítrofes”, alerta outro. E se os periódicos chamados nacionais (neste caso nunca mellor dito) postergan o capítulo diario do culebrón Goberno-oposición (e máis agora que reaparece ETA no reparto), imaxinen como se deberon poñer os medios rexionais veciños. Por non falar da reacción aquí deses representantes das tendencias “ay por Dios, que van a pensar de nosotros por ahí fuera” e “ya sabía yo que por ese camino vamos mal”. O raro é que non ilustren a denuncia con aquelas fotos dos soldados da Wermacht rompendo as barreiras fronteirizas cando o III Reich se papou Checoslovaquia e Austria.
En definitiva, todo é unha conspiración para facerme ler eses amenos textos lexislativos. Alá vou: “Poderán incorporarse a Galicia aqueles concellos limítrofes de características históricas, culturais, económicas e xeográficas análogas, mediante procedementos democráticos que serán regulados pola lei”, asegura a deostada e polémica proposta invasionista. É decir, quen queira vir que veña. Pero xa metido en amenidades, resulta que tanto a Constitución como os estatutos xa vixentes (suliñen e comenten o “xa vixentes”) de Castela e León, Asturias, Murcia,… propoñen exactamente o mesmo, e dous ovos duros máis. O castelán-leonés permite incluso anexionarse comunidades autónomas enteiras (pensando sen dúbida en Cantabria, ou La Rioja, ou xa postos Castela-A Mancha), sempre que elas queiran. O asturiano, coa sensatez habitual, incluso se permite omitir o trámite do permiso dos anexionados, chega coa decisión dos órganos do Principado. Ademais, en ningún caso se precisan esas “características análogas”, vale con que estean ó lado.
En conclusión: 1.-Se aquí se propón a metade dos que outros xa teñen, se rompe España. 2.- Non é que os que fan portadas, editoriais e comentarios usando a realidade como papel en branco que aguanta o que lle poñan non coñezan as normas constitucionais que defenden como á súa nai, é que tampouco as coñecen os que son presidentes ou vicepresidentes en virtude deses estatutos (incluído Aznar, que foi presidente de Castela e León). Con todo, é lástima, home. Xa imaxinaba o debate interno nacionalista entre os arroutados ansiosos de calzarse a boina guevarista e armarse de cachaba para baixar desde o Cebreiro a invadir El Castro y Las Herrerías (toma toponimia) e o sector tecnócrata, horrorizado de incrementar territorios despoboados ós que asfaltarlle as pistas, poñerlle banda ancha e outros equipamentos equilibradores, que deses xa temos abondo. Moito mellor incorporar Porto (que ademais para os medios chamados nacionais sería ampliar España).