Cando a clase política – ou incluso a tropa periodística- se pon moderna e pragmática, adoita sentenciar que os símbolos teñen a súa importancia, pero secundaria e sempre que non sexan obstáculo ós asuntos realmente serios. Non deixa de ser unha contradicción, porque se hai xente instalada no simbólico son os políticos, que se dan por definidos por elementos tan simples como un color (azul, vermello, negro) un logotipo ou unha posición espacial (dereita, centro, esquerda). Pero a demostración palpable de que os símbolos teñen importancia, ou máis ben de que llela dan, témola ben presente estes días.

         Desoíndo a chamada á paz universal e á fraternidade que destila esta época de Nadal, as máximas figuras socialistas e nacionalistas do belén parlamentario montan unha a conta da himno de Galicia, que xa saberán que se interpretou tipo Camarón (de la Isla, non da ría). Tamén se abriu este ano de novo a polémica da felicitación da Casa Real. O Nadal pasado houbo fortes críticas (fortes para o nivel Casa Real) ó truco de xuntar a toda a familia polo método Photoshop e non polo de quedar tal día a tal hora, aproveitando que poden quedar en calquera das casas, que son ben grandes. Este ano, co persoal anda susceptible, xa hai sospeitas de montaxe na felicitación dos principes de Asturias. Que se á nena (¿dise nena ou xa ten algún título?) Leonor lle falta un pé, que se ten de fondo motivos de Papá Noel/Santa Claus, alleos á tradición española, e que por riba nas botas, alomenos na que se lle ve, pon algo en inglés… E para acabar de matala, unha pantasma percorre esta parte de Europa: a postal navideña do ex alcalde coruñes Francisco Vázquez, un retrato da familia toda vestida de negro e con mantilla (só as mulleres) co Papa Bieito no medio, que ata a miña aprezada sogra lle parecería unha estampa excesivamente austrohúngara.

         No caso do himno ou do Himno, eu canto escoitei a versión flamenca quedei medio apampado, igual que os parlamentarios de todos os colores. No meu caso non é de estrañar, porque teño certa tendencia ó apampe en ambientes solemnes, e ademais os meus gustos musicais non van por aí. Pero non me chamou máis a atención que calquera outra extravagancia máis das chamadas a distraer a atención dos verdadeiros asuntos de fondo, ou de que nos asuntos non hai fondo ningún. Empecei a preocuparme cando souben do pouco difundido dato de que a ocurrencia nos saíu por 10.000 eurazos no caso do prescindible Niño Josele, e 6.000 no dos discutibles pero asumibles Cuchús Pimentel e Delio (unha mostra máis, por certo, de que ser de aquí non é vantaxe ningunha nin á hora de poñerse cosmopolita). E empecei a consideralo un escandaliño cando me enterei de que o asunto non foi unha desafortunada decisión da institución para sacudirse o complexo de inferioridade de non ser modernos bastante, senón unha arroutada persoal da presidenta Villarino, adoptada en base ós seus non menos persoais gustos.. Como se eu, no seu caso, optase por Leo i Arremecaghona (opción autóctona) ou Tom Waits (opción internacional). Unha cortijada, se me permiten a expresión.

         Que o portavoz nacionalista Carlos Aymerich ataque pola nula galeguidade da versión sitúa o debate no espiñento campo da inmutabilidade ou renovación dos símbolos. Unha batalla estética na que ten todas as de perder e que esquece a crítica de que se metera un pastón nuns fastos acomplexados, cando a mellor homenaxe ós 25 anos de autonomía fíxoa TVE en Galicia cunha serie documental que lle saíu ó contribuínte por  dúas cadelas. E o peor de todo da polémica da Niña Lola e el Niño Josele é que nos distrae do caso realmente  grave: ¿que pensará agora o Papa de nós?

(Noiteboa de 2006)

Nunca os periodistas – ou as empresas de comunicación- estaremos agradecidos bastante á clase política. Non polo que vostedes pensan, senón polo moito que nos axudan no ímprobo labor de encher papel (e quen di papel, di tempo noutros casos) para poder cobrar un euro porun xornal sen que se nos caia a cara de vergonza.

         Por exemplo, o famoso tranganillo do fuso horario que xeográficamente nos correspondería, pero que política-economicamente non é aconsellable reclamar. Unha vella reivindicación ecoloxista aprobada alegremente na asemblea do BNG, que pasará o seu acerbo político -é decir, ó faiado teórico, exactamente igual que o republicanismo para o PSOE-, pero non ó seu programa. Pois está a dar máis que falar que o atraco eléctrico que nos van perpetrar o 1 de xaneiro. Ata no parlamento galego se fartan a facer chistes sobre o asunto horario, pero aínda non escoitei ningún a conta das tarifas eléctricas, ou da suba das hipotecas. Pode ser porque a unhas cousas lles ven o lado gracioso e outras non, pero moito me temo que é porque o do recibo da luz ou o prazo da hipoteca son problemas reais, e como non se poden resolver, para que falar deles.

         Máis vale, por outro lado. Cando a clase política identifica un problema real e se pon a resolvelo, hai que se poñer a cuberto. O último é o das pontes vacacionais, que parece ser que son un escándalo. ¿Para quen? Para a productividade, un deses entes abstractos ós que lles hai que facer sacrificios como antes á divinidade encargada de que non caeran raios e centellas. Nun país no que non pode coller vacacións nin e metade da poboación, e no que os que traballan no campo non poden nin descansar os festivos, parece ser que é un problema serio o exceso de pontes laborais (que, por outra parte, que se saiba, non é obrigatorio nin collelas nin outorgalas). E vaino resolver unha xente que celebra a Constitución a véspera do Día da Constitución. 

         Logo están os problemas reais que se converten en problemas políticos. Por exemplo, que se esborroe unha carretera das boas, con dez anos de uso, que nos custou a todos un ollo da cara, en calquera contexto normal, o primeiro en alarmarse sería quen a contratou e recibiu coma se fose boa. Pois non, resulta que os autores intelectuais da Vía do Salnés saltan á palestra para apuntar que noutras obras tamén hai deses tubos de chapa que parecen ser os causantes da desfeita. Razón de máis para queixarse porque caeu a túa. Exactamente a mesma transformación sufrida polo saneamento da ría de Vigo, un asunto técnico que se transformou nunha polémica política, co mérito engadido de que nin siquera é cuestión de diñeiro (que se saiba), senón de quen aguanta máis. Exactamente como esas competicións suicidas de coches que van un contra o outro ata que un dos dous se aparta (ou non). Un polémica absurda, ademais, porque na Coruña levamos anos e anos vertendo as escorras a caño libre, ou a emisor de Bens rachado, e non hai enfrontamento institucional nin mal rollo ningún. É a chamada vía coruñesa de resolución de problemas: ignoralos ata que desaparezan.

(LA OPINIÓN, sábado, 16 de decembro de 06)