si home si

Nestes momentos de tregua electoral, un clásico do columnismo é manifestar unha certa displicencia. Quitado eses colegas aínda máis clásicos que fan loas e ditirambos ó bonito que é a democracia e ó voto como instrumento da vontade popular, o que se leva é expresar un moderado desgusto porque o proceso electoral se desenvolveu con máis espectáculo formal que fondo ideolóxico, ou un entusiasmo descrido polo mesmo, porque dunha vez se produciu unha campaña tensa e animada, á americana. A min defraudoume polas razóns opostas. Foi a campaña coa mellor publicidade e a menos dinámica das que recordo, a pesar de que tiña todo a favor para ser un auténtico espectáculo.

De entrada, o feito de que foi a campaña na que triunfou definitivamente a televisión. Sobre todo os debates, quentados a priori como os derbis futbolísticos polas negociacións dos partidos, e a posteriori por ese aproveitamento total e exhaustivo de calquera fenómeno, rosa ou amarelo, no que están adestradas as televisións e as audiencias. O debate como fenómeno televisivo ten un aspecto positivo: xa non poderá haber eleccións sen eles. E un negativo: tal e como se fan, é como se soamente se retransmitira o Madrid-Barça, e coas directivas escollendo campo, balón, árbitro e normas. (Algo nada norteamericano por certo, onde os debates son múltiples e as condicións non as poñen os participantes). E agachado tralo rebumbio do derbi, un fenómeno completamente perigoso: os partidos fixéronse completamente co control das imaxes a emitir. Bonito (para eles), barato (para as televisións) pero nada bo para a información. Así, o medio teoricamente máis democrático e igualitario (aínda que soamente sexa porque é no que máis peso ten o sector público) dos medios clásicos (quitado internet, como me ten rifado Casdeiro) e que debería liberar ós pequenos dos condicionantes económicos de mitins e publicidade, foi o que consolidou o poder dos grandes.

Tamén estaba a favor do espectáculo, como causa do anterior ou como efecto, que as eleccións se desenvolveron como se fosen unhas presidenciais. Só dous produtos a escoller. No PP non apareceron nin Zaplana nin Acebes, que tanto gasto mediático fixeron en toda a lexislatura. Os ministros que o PSOE meteu nas candidaturas tiveron a presencia que lles deron os medios, pero na propaganda non asomaron nin nomes nin fotos. De que había outras opcións políticas xa nin falamos. E quitado os empadroados en Madrid, os demais non podemos votar a Zapatero nin a Rajoy. Como moito, a uns candidatos que supoñemos que apoiarán a algún deles para presidente.

Quero dicir que, como campaña para decidir o voto, pareceume pobre. O que recordaremos o luns é a famosa “niña de Rajoy”, ou como con máis corazón que cabeza, o PP púxose teimudo e converteu unha metedura de pata en sinal de identidade, e mesmo a bautizou co nome de Victoria Esperanza. (Xa verán o que tarda algún devoto en poñerlle ese nome á filla). Da campaña de Zapatero, o recurso da zeta, o símbolo da cella e, ó final, a frase “buenas noches y buena suerte” da película de George Clooney. Quintana desaproveitou a oportunidade de facer algunha tipo: “Non se deixen levar polo lado escuro da Forza”. Todo moi ideolóxico, como ven. Logo estráñanse de fenómenos como o de Sarkozy, de triunfador a apestado en menos dun ano. Curiosamente, desta vez todo quisque se pronunciou. Uns de maneira previsible -para todos menos para o PP - como os artistas, e outros de xeito novedoso, como os creadores de opinión ou os rectores.

Quizais o que pase é que non hai espectáculo se os que están no escenario non valen. Polo menos ata que se incorporen os efectos especiais. Pero, para poñerme clásico, apuntarlles ós que están pensando en pasar do asunto aquela reflexión do historiador Arnold J. Toynbee, de que o maior castigo para os que non se interesan pola política é que serán gobernados por persoas que si se interesan. Boas noites e boa sorte, Victoria Esperanza. Decídete.

(Faro de Vigo/La Opinión de A Coruña, 8 de marzo de 2008)