Créanme que nada me gustaría máis que escribir o contrario do que pensan que vou escribir, e facer un canto a estas entrañables datas na que as familias se xuntan para reconfortarse ao calor do lume, as lambetadas tradicionais e as bebidas espirituosas. Nas que os seres humanos somos como máis humanos, incluídos os programadores de televisión. Na que todo é alegría, ata o punto de que imos resignados, pero cun sorriso, ao cadalso económico. Gustaríame pero eu tamén teño tradicións que manter, e unha delas é a de ser rabudo.

Pero por moito que me gustase darlle polo pau do Nadal, non podo evitar recordar que a cousa comeza xa cunha das sangrías máis estúpidas dunha sociedade civilizada. A da lotería. Ese diabólico método de recadación estatal baseada na cobiza, na esperanza máis que remota e na ilusión (na condición de ilusos) dos clientes. Diabólico porque, como é obviamente un sacacartos, para enganchar aos que non son ludópatas redondos usa a presión social: compra en calquera dos sitios onde vaias, traballes, te divirtas ou pares habitual ou circunstancialmente, non sexa que vaias ser o único que non leves o premio e fagas de ganador dunha etapa do Tour no bar do barrio, derramando diante das cámaras de televisión botellas de Freixenet por riba dos outros agraciados.

A seguinte sangría é a dos regalos. Sen dúbida deberon botar algo na auga de traída para convencer á xente a comprar algo, como roupa, que dentro dunha semana está a metade de prezo nas rebaixas. E polo menos a roupa sempre fai falta, quitado para aqueles ou aquelas que teñan a síndrome que tiña Imelda Marcos cos zapatos, pero xa me dirán para que se quere un marco de fotos dixital. E non soamente son os cartos que custan, que tamén, senón o tempo e o esforzo, que a ninguén se lle ocorre cuantificar canto perdemos en todos os aspectos, empezando por anos de vida, tentando chegar aos sitios co caos organizado co patrocinio do Plan Ĕ. Non por nada, esposas e outros familiares aseguran que tanto ten o pouco ou moito que custen os regalos, que o que importa é ter pensado e buscado algo axeitado. Saben que é moito máis doado non reparar en gastos que dedicar medio mes a procurar ese Santo Grial “tan mono/ideal”.

E logo está a nai de todas as mentiras. Que as familias deben estar xuntas. Iso estaba ben cando non o estaban, pero agora, fisicamente ou por teléfono, presencial ou virtualmente, as familias son unha mesta rede de visitas, contactos e reunións. E xuntarse cunha sobredose de produtos elaborados con améndoa, ceas interminables e xantares rengueantes, primeiras xeracións que non se enteran moito e terceiras ou cuartas que non paran de berrar e esixir atención, non parece a situación ideal para consolidar a institución, sexa a da familia ou a do Nadal.

O caso é que, afortunadamente, estamos case no ecuador da cousa. Falta pouco para o fin de ano e a tradición inmemorial que non ten máis anos que Fraga ou Carrillo de tomar as uvas, e a aínda moito máis moderna de converter as cidades nun botellón cheo de pingüíns. Coa resaca remata tamén a moito máis novidosa teima de abrasarnos mutuamente con sms felicitantes cheos de enxeño. Soamente queda aguantar un chisco máis, renovar as existencias de alkaseltzer e almax, pasar frío e aturar caramelazos na cabalgata de Reis, pasar esa noite facendo de montador de escaparates clandestino e, finalmente, ver como os nenos usan por primeira e única vez os xoguetes que lles regalaron.

Pese a todo, ou por todo, déanse por felicitados. Bo 2010.

(La Opinión de A Coruña/Faro de Vigo, 26 de decembro de 09)