En efecto, as reticencias públicas e publicadas fixeron referencia á disparidade de criterios idiomáticos, como se fosen decisivos ou simplemente outra cousa que simbólicos no que son as políticas locais. De facerlle caso ó que se leu ou escoitou, parecería que hai un sector da clase política e da cidadanía herculinas que teme que o feito de que haxa nacionalistas con despacho en María Pita levará aparellada inexorablemente a creación dunha policía lingüística, cuspidiña á policía moral que en Irán multa ás mulleres que levan sombra de ollos ou se lles escapa do velo un rizo rebelde, ou a aquelas unidades da decencia que, armadas con escadas e lanternas, velaban na Sudáfrica do apartheid polo cumprimento da lei que impedía actos sexuais interraciais. Non é risa, que ata na Pobra de Brollón, ámbito pouco bilingüe, o alcalde en funcións do PP ofreceulle a alcaldía á candidata socialista para pecharlle o paso ós nacionalistas e a iniciativas como as galescolas, é decir, de garderías infantís. Infortunadamente, non hai demasiado perigo, porque os nenos son alí tan escasos como os argumentos do alcalde en funcións.

         Ou sexa que parecía que A Coruña se estremecía nesa incerteza do porvir, con algúns cidadáns poñendo a salvo coleccións como Tesoros de la Lengua Castellana. Cos alicerces da cidade abaneando por si se vai esixir, por fin e logo de vintecinco anos de preitos legais (todos perdidos, sen un triste empate), o cumprimento dunha norma da toponimia que no resto do país nin se sabe que existe. Mentres, en Vigo lidaban con miudezas como o recordo de que o pacto anterior acabou cun dos socios apeando ó outro do goberno pola cara, e o apeado pagándolle logo coa mesma moeda. Mentres no sur se enfrontan a cara de can por trangalladas como o Plan Xeral de Urbanismo, no norte un goberno en funcións decidiu adxudicar a redacción do novo Plan con absoluta discreción mediática, política, e desde logo social. Mentres Orozco, o de Lugo, mosqueouse todo porque, para un concelleiro que necesita, arrepuxéronselle por convocar as reunións no despacho, os seus compañeiros coruñeses, protagonistas da meirande debacle do socialismo municipal, permitense convocar onde lles peta e conducirse co mesmo reparo que as mozas e mozos que teñen como principio nunca-en-la-primera-cita. E todo, parece ser, por algo tan idiosincrático como gardar as aparencias: curuñeses, hicimos todo lo posible, pero no pudo ser.

(FARO DE VIGO, domingo, 17 de xuño de 07)

Atopado na parede do que en tempos foi a Sala "El Moderno" de Sada. 

Your own rules

O PP ganou o manterse a flote, porque perdeu apenas un 2% dos votos sobre as anteriores. Máis ou menos os que ganou o PSdeG, mentres o BNG non variou nin tres décimas os seus resultados do 2003, en plena resaca do Prestige. Desde 1995, o voto socialista tivo unha discreta suba do 26% ó 29%, e o nacionalista unha non moito máis relevante, do 13% ó 19%. Tampouco se lle pode chamar derrube a que PP pasara dun apoio superior a un 47% a case o 40%. Sen embargo, o relevante non son tanto os votos, se non onde se sacan. O PSOE terá os alcaldes de seis de sete cidades e o BNG gobernará posiblemente en todas. Sete de cada dez galegos terá un goberno local socialista e/ou nacionalista. Os tres restantes viven en localidades de menos de 20.000 habitantes. Por culpa da lei electoral, segundo unha lenda urbana que ten tanta consistencia como a de que a selección española de fútbol nunca fai nada porque non ten apoio. Se ganar as eleccións fose chegar primeiro, teríaas ganado o PP. O malo é que as eleccións non son unha carreira. Tampouco son un método para escoller ó mellor xestor –para iso sería máis eficaz un concurso oposición- e hai unha chea de exemplos a man que o demostran. É o sistema menos imperfecto de que gobernen os que máis representan ó corpo electoral, e xa sen contar afinidades políticas, a suma de dous tercios é máis representativa que a metade. Aínda por riba, o sistema electoral xa prima ás maiorías, que precisan proporcionalmente menos votos para cada representante elixido. Pero sobre todo, pedir cambiar as regras despois das eleccións é, ademais de pouco elegante, tomar á xente por idiota. Na Coruña, ata o bloqueiro máis antivazquista sabía que o seu voto acabaría poñendo na alcaldía ó sucesor de Paco Vázquez. Consecuentemente, teño unha amiga en Vigo que se abstivo de votar nacionalista porque non quería a Abel Caballero de alcalde nin en pintura.

O máis pavero de todo é a segunda verdade revelada nestas eleccións. A de que a satisfacción non depende do conseguido, se non do grado de cumprimento dos desexos. A sensibilidade socialista anda un tanto escocida, probablemente contaxiada da campaneada desfeita madrileña. Sinceramente, depositar demasiadas esperanzas nun par de candidatos que se deixan fotografar vestidos de chulos (madrileños) era un tanto arriscado. Eu non daría un peso por un candidato de aquí que considerase necesario posar vestido de gaiteiro. Tamén nalgúns foros nacionalistas se practica ese xogo tan tradicional de recrearse nas derrotas e dar por supostas as victorias, como se empatar os mellores resultados dunhas municipais –nun momento de suba dos socialistas, que pescan nos mesmos caladoiros electorais- fose o menos que se pode facer. Supoño que esa sensación bipolar no que antes era a oposición se debe á falta de hábito de ganar, exactamente igual que os periodistas aínda non estamos afeitos de todo a pensar no PP cando escribimos agora “a oposición”.

De todas formas, no que todos ganamos aquí, ó contrario do que pasou por aí, é que a maioría dos alcaldes que xustificaban as desfeitas urbanísticas no apoio electoral que tiñan quedaron sen argumentos (e sen alcaldías).

(FARO DE VIGO, domingo, 3 de xuño de 07)

Os resultados cuantitativos son estes:

Os cualitativos veránse o 16 de xuño. Máis ou menos, terán goberno PSdeG-BNG sete de cada dez cidadáns. Seis con alcalde socialista e un con alcalde nacionalista. Os outros tres, habitantes de pequenas vilas ou do rural, estarán rexidos polo PP.

Outra cousa son as sensacións, de ganancia ou de perda, que están en relación coas expectativas que cada quen tiña.  

Os primeiros días dos recén elixidos. A etapa dos por qués.
-E por qué non goberna a lista máis votada? Porque a lei é así. Porque as listas máis votadas xa teñen un plus de representación coa Lei D´Hont. Porque a xente vota sabendo que pode haber pactos poselectorais, ou que os vai haber seguro, e que votar a ó PSdG en Pontevedra é darlle a alcaldía ó BNG é apoiar ós nacionalistas en Vigo é poñer no goberno ós socialistas.
-E por qué teño que pactar con ninguén se podo gobernar en minoría? Véxase a resposta á primeira cuestión.

A primeira lectura que fago do de onte é de alivio. Galicia is different, aínda que sexa un chisco. Non soamente porque non está reducida ó bipartidismo (aínda que o tetrapartidismo que sempre se anuncia non dá chegado) senón porque o ladrillazo non trunfou incólume como por aí. Gondomar e Salceda de Caselas terán alcalde do BNG, Nigrán do PSdeG, Baiona e Cee xa veremos… Hai dúas excepcións: Pontevedra e Carnota. No caso de Pontevedra hai posibles matices como o gancho persoal que ó parecer ten o candidato constructor/destructor, o cuantioso investimento propagandístico que fixo e a rareza estructural de que a sociedade pontevedresa apoie ó BNG (e polo tanto quizais estea volvendo ó rego de cidade de orde). O maioría absoluta do PP en Carnota agardo que sexa fruto da alternancia e non de que os veciños se fartaran de ser os únicos da contorna que non poden colocar os terreos como urbanizables, coa de sitio que aí por alí. No segundo caso sairemos de dúbidas axiña.

Alguén pode pensar que a verdadeira experiencia vital sería asistir ó reconto de Pontevedra, que foi o que determinou a primeira victoria electoral da esquerda, ou máis exactamente, o primeiro Goberno galego progresista xurdido dunhas eleccións. Pois non, porque a tal victoria produciuse hai dous domingos, e os recontos de antonte non cambiaron nada, nin o de Pontevedra nin o da Coruña. Ben, algo cambiaron. Eu antes estaba en contra do voto emigrante, e agora non o sei.
Non é que estivera exactamente en contra. Estaba e estou en contra do sistema de votación, que é unha absoluta chapuza, como sabe todo o mundo. Estaba e estou en contra de que xente que nin siquera naceu aquí poda decidir o goberno de sitios con problemas de urbanismo salvaxe que os seus pais deixaron cando nin había luz eléctrica. E se -como debería ser e como prometeron todos os que foron por aí facer campaña- se lle dá a cidadanía ós netos dos emigrantes, podémonos atopar conque o famoso CERA sube do medio millón de xentes, e chegar ó absurdo de que en Galicia habería máis electores que habitantes (como xa pasa en moitos concellos). En Italia votan ata os bisnetos, pero nunha circunscrición única, que elixe un par de deputados ou senadores-, en Gran Bretaña calquera cidadán perde o dereito a votar se reside fóra 15 anos, e en Irlanda, onde hai dez veces máis emigrantes que cidadáns, directamente non votan. Está moi ben outorgar o dereito a votar, pero seguro que agradecerían máis outros como a sanidade universal.

Pero, como decía, despois da experiencia, estou a favor. Polo menos a favor do escrutinio. Nunca vin tal ambiente de camaradería entre funcionarios, apoderados, informáticos, xornalistas e maxistrados, todos abrindo sobres en unión. Está a emoción de ver como hai xente que considera que se lle poden confiar os seus problemas a un sobre oficial, pero tamén como outros non se recatan en comunicar a quen corresponda que “o boi é de onde pace e non de onde nace, y yo no invierto en Galicia, ni dinero ni emociones, porque no aguanto la mentalidad de la gente cuando vuelvo”. E logo o reconto en si, con todos tomando notas nun ambiente electrizado que recorda o dos apostadores de cabalos das películas. Tan electrizado que estiven a punto de ser detido a instancias dunha señora de moito mando, non sei se apoderada ou interesada, que considerou que gravar algúns deses envíos era unha intromisión na intimidade dos remitentes. Por un momento, pensei que pola miña culpa había que repetir as eleccións, e acordeime de Djukic.