Por exemplo, estes días que andamos a xuntar papeliños para a declaración do IRPF. Un colega contoume que lle chegou unha carta certificada da Axencia Tributaria dicindo que debía 0,75€. Evidentemente, nin sequera se parou a mirar se tiñan razón ou non, foi e pagounos, cavilando na perda de tempo e cartos que lles supuña a todos –Facenda, Correos e contribuínte- a reclamación daquela débeda de 0,75€. Así é, pero así é como deben de funcionar as cousas nun país civilizado. A Axencia Tributaria é un mecanismo admirable, como o é o electoral. O que pasa é que é unha rede pensada para coller xoubas e deixar escapar as baleas. Florentino Pérez paga 49€. A familia Botín esquecera que tiña 2.000 millóns en Suíza que metera papá en 1936 e arquívanlle as dilixencias porque eles regularizaron voluntariamente a situación logo de que comezara  investigación. O 72% do fraude fiscal en España (42.700 millóns) corresponde ás grandes fortunas e grandes empresas.

Na banca, o mesmo. As relacións cunha entidade financeira son bastante parecidas ás da Mafia, pero cuns ritos de iniciación menos vistosos. Se vostede abriu unha conta, practicamente sen saldo e se esqueceu dela, os gastos de “mantenimiento” (?) irán engrosando unha débeda que farán de vostede un moroso semipúblico. De realmente ter unha débeda real importante xa nin falamos. Sen embargo, esa xente que tan ao detalle conta eses gastos de manter unha conta na que nin entra nin sae unha cadela, de pronto bota man da carteira e resulta que lle faltan 12.000 millóns…ai, non para, que eran 20.000, que na gasolineira paguei coa tarxeta. Ou sexa que aquela entidade pola que se mataban Esperanza Aguirre e non sei quen era o outro… Gallardón? en meter aos seus porque era unha mina de poder e de cartos, en realidade era un suflé de fume? E como é que ninguén tivo a culpa? Por qué quen pechou unha construtora porque ninguén constrúe (ou porque os concellos non pagan) ten que apandar co que adebeda e os que levan un banco á ruína non? O Banco de España non está para vixiar esas cousas, sobre todo agora que xa nin ten que asinar os billetes? Poden intentar explicárnolo no Parlamento, que se supón que para iso está? Creo que aquela expresión de “república bananera” para os estados onde quen manda fai o que quere quedou obsoleta. Agora os países nos que os membros da casa real fan negocios pouco claros, os xefes do tribunal supremo fan viaxes institucionais a hoteis de luxo e os banqueiros fan desaparecer os cartos, pero ao tempo, as cousas miúdas funcionan, póñense multas sen valer sobornos, etc, chámanse “monarquías paelleras”.

(La Opinion de A Coruña, 26 de maio de 2012)

E, a xeito de bonus para promover o blog, este é o parágrafo que me quedou fóra, de lectura exclusiva en SI HOME SI ata que o dea colocado noutro texto:

Históricamente hemos tenido poco sentido de lo público. Era un mundo aparte (aquí, hasta hablaba en otro idioma) del que solo venían males, y el médium era el cacique. Incluso ahora seguimos teniendo tan poco que hemos sabido que las cajas de ahorros eran entes de carácter social cuyos órganos de gobierno eran elegidos por los poderes públicos cuando desaparecieron. Como enterarte de que eras copropietario del Titanic el día en que impactó con el iceberg.

         No caso do emprendedor fracasado, o de No hay huevos é un tanto enganoso, porque non incita a emprender. Se entendín ben o libro, vén a concluír que emprender en España é chorar. Dado que vendas non busca –o libro está en internet, en libre descarga- quizá o que pretenda é precisamente espertar o espírito durmido do emprendedor, ou retar a súa faceta competitiva. Non é o meu caso, pero supoño que canta máis xente esperta haxa, mellor. Interésame máis, polo que me toca, o tema burato financeiro. E non porque teña un peto, como dicían as nais. Mais ben, sempre tiven foi un burato nos petos propios, pero non quero falarlles das miñas finanzas. O que me dicía o meu amigo é que no fondo, a falta de confianza no sector financeiro español, aquel que ata hai seis meses era dos máis sólidos do mundo, é porque ninguén sabe a profundidade do pozo ou a toxicidade das augas.

E como non se sabe, preguntarán, todos modestos, facéndome a honra de facer que saben aínda menos ca min destas cousas? Ben, coas explicacións de Rajoy, tipo contas da familia que garda os cartos para a compra nun bote de colacao e non gasta mais do que ten, non imos a lado ningún. Xa saben que hoxe os cartos son fantasías contables. Se vostede ingresa nun banco 10.000 €, vostede ten 10.000 € e o banco tamén. Xa son 20.000. Dependendo das condicións, poden estar investidos en fondos de pensións de Pensilvania ou fábricas de arados húngaras, ou en hipotecas a señores que lles apareceron por diante da porta ou en créditos a señoras para cambiar as cortinas da casa. Os seus 10.000 bolos andan rulando por aí como se fosen 130.000 ou 400.000 sen problema, en cousas serias ou en minas de ouro en Marte.

Ben, o asunto é que houbo certa alegría de máis na fantasía contable. Nuns sitios máis que noutros. Aquí parece que foron moi alegres. Cada día descubrimos que máis, pero non sabemos ata que punto. E estamos no momento en que non sabemos que é peor, se eles sabían e nos enganaron, ou non o sabían e se enganaron eles. Dito doutra forma, se estivemos en mans duns ladróns ou duns burros, ou a dúas cousas. De momento, todo apunta a que os burros fomos nós. E os ladróns xa se verá.

(La Opinión de A Coruña, 19 de maio de 2012)

Os gregos, por exemplo, será por pedras. Leváronse entre eles bastante a matar, desde cando levarse a matar era literal. Cóntao desde Homero na Ilíada ata Gore Vidal na algo máis recente Creación. De todas formas, do das labazadas pola zona encargáronse os turcos a mor parte do tempo. Cando xa foron independentes, ou volvían ás andadas entre eles ou os mangoneaban as potencias occidentais e algunha oriental, e en xeral quedou patente que estaban nesa parte de Europa que producía máis historia da que podía consumir, en definición de Winston Churchill. Grecia tivo unha entrada no século XX máis que axitada, e a II Guerra Mundial colleuna baixo a ditadura fascista dun tipo con nome de tequila, Metaxas. Mussolini xa invadira Albania, e o colegueo ideolóxico non lle impediu facer o mesmo con Grecia.

De todas formas, a habilidade italiana para as conquistas non inclúe as militares. Os gregos non soamente resistiron aos fascistas, senón que lles paparon Albania. Tiveron que intervir os nazis para derrotalos. Os gregos rendéronse o 21 de abril de 1941, pero como non había ningún representante italiano, Mussolini obrigounos a que se renderan outra vez o día 23. Deberon empezar a pelexar xa o 24. As forzas da resistencia contra os alemáns e contra os nazifascistas locais. Os resistentes monárquicos contra os comunistas. Cando rematou a guerra, Grecia quedou na área de influencia angloestadounidense, segundo un reparto de Europa que fixeron na conferencia de Yalta nun cacho de papel cun lapis azul Churchill, Roosevelt e Stalin, segundo contou o primeiro nas súas memorias. Outra vez colleron a uns dos reis que había por aí e puxéronllelo. As forzas de esquerda e comunistas, maioritarias en Grecia, arrepuxéronse. Houbo unha guerra civil e dous gobernos ata 1950.

Os resultados das pasadas eleccións, que tanto pasmo causan no mundo mundial, non deixan de ser as pedras habituais. En Grecia houbo sempre unha forte presenza da esquerda comunista e da poscomunista, e un pouso fascista apreciable. Iso varrérano debaixo da alfombra os euros, as axudas e as contabilidades europeas e agora sae á luz. Ah!, e os alemáns deberían saber por experiencia que cando apretas algo ou a alguén tes que deixar algunha saída, ou indefectiblemente estoupa. Deberían recordar que foron precisamente as enormes cargas económicas que lles impuxeron a eles os vencedores da I Guerra Mundial, as que lles impediron levantar cabeza e provocaron as ansias de revancha e o ascenso do nacionalismo militarista que cristalizou no nazismo. Porque unha cousa é tropezar dúas veces na mesma pedra e outra levala para casa para tropezar a gusto cando nos preste.

(La Opinión de A Coruña, 12 de maio de 2012) 

Unha pobre homenaxe a un dos meus relatos favoritos, coa aínda ben máis pobre historia do Valedor, que, como me contou un coñecido seu, experimentou realmente unha auténtica paixón polo presidente da Xunta. (Aproveito para pedirlles que reflexionen sobre o seu Gollum político favorito)

     De Conde Roa sabían no seu partido a súa situación e o seu particular modo de moverse nela, e non dubidaron en propoñelo como rexedor para a capital administrativa de Galicia. Sabíano boa parte do electorado (e posiblemente aínda o sabían máis os seus votantes) e non tiveron reparo en elixilo para xestionar a cidade na que viven. Tiveron que ser uns funcionarios públicos (de Facenda e da Fiscalía) e uns periodistas que fixeron o seu traballo quen sacaron á luz o que era coñecido pero facíase como que non. O caso de Fernando Presencia é o dun maxistrado dun xulgado do Mercantil que tiña dúas actividades extralaborais. Unha era dar cursos e másters, mesmo nas dependencias xudiciais. A outra promover a súa figura nos medios de comunicación, para o que contaba, caso único na maxistratura española, cun gabinete de comunicación persoal. O dos cursos foi o que lle ocasionou a sanción, ao comprobarse que os seus másters, baratos non eran (uns 12.000 euros), pero pagaban a pena porque o director do curso, na súa faceta de xuíz, designábate administrador concursal. (Por se teñen pouco mundo mercantil, administrar unha suspensión de pagos duns 300 millóns supón cobrar arredor do medio millón). Nos ambientes xudiciais e mercantís de Valencia era vóx populi, pero o asunto saíu cando o Consejo General del Poder Judicial decidiu abrir unha investigación sobre a quen lle adxudicaban os concursos os xuíces en toda España. Pechouna máis rápido do que a abriu, e ao único que pillou foi ao titular do Mercantil número 2 de Valencia, porque un avogado se tomou a molestia de proporcionar os datos e ameazar con denuncialo á Fiscalía. Mentres o diario Levante informaba da investigación, outros de Madrid e Valencia relativizábana, chamaban aos xuíces a solidarizarse co investigado, e mesmo chegaron a afirmar que Presencia ía asesorar ao Banco de España en materias mercantís. Case un ano despois, o Poder Judicial estableceu que o investigado lle dera concursos a 27 dos 44 alumnos que seguiron o seu máster, o que constituía unha falta moi grave. A sanción é que terá que coller un destino a máis de cen kilómetros de Valencia. Poderá seguir impartindo xustiza coa imparcialidade, ecuanimidade e desprendemento que demostrou, sempre que sexa noutro lado. (Tamén un maxistrado en Canarias volverá exercer despois de asesorar a un narco). Non se sabe que será do avogado que denunciou o asunto. Da mesma forma que en Compostela quen deu exemplo de gallardía, segundo o presidente da Xunta, non foron os funcionarios, os periodistas e o xuíz, senón Conde Roa. Dous casos manifestos de rehabilitación e reinserción na sociedade.

(La Opinión de A Coruña 5 de maio de 2012)

         Pero xa sei que o de que suba o paro vén de que é máis fácil despedir. E que hai que despedir máis porque os bancos non dan un can e as administración non invisten cadela e baixan os salarios. E se a xente non ten cartos non os gasta, e así xira a roda. E as axencias de cualificación e os mercados máis ganan canto máis incerteza promovan, así que por que van dar ánimos. E tampouco supoño que sirvan para calmalos as demostracións clásicas de submisión como os tributos de doncelas ou o sacrificio dos primoxénitos (ou, polo menos de momento non os esixen). De que o Goberno ou gobernos fagan algo, xa nin falo. Así que eu escollo o meu argumento de distracción favorito: a elección de Antón Reixa como máis que probable presidente da SGAE.

Igual que a presidencia do Goberno ou o banquillo do Barça, herdar a xestión da SGAE é apandar cun problema (sobre todo nos casos de España e da SGAE). Neses dous postos, a vantaxe é que o antecesor saíu queimado, ou sexa que malo será. Voume centrar na Sociedade de Autores, dado que de Rajoy e de Guardiola todo o mundo fala, que a quen eu coñezo é a Reixa, e a quen lle van caer proporcionalmente máis labazadas vai ser a el. A min parécenme impresentable os modos cos que se desenvolveu a entidade, discrepo do modelo de dereitos de autor que defende, e por suposto da Ley Sinde e da súa máis que discutible apropiación de potestades xudiciais. Incluso non me deixa de parecer pavera a defensa que se ven obrigados a facer os músicos de quen foron historicamente as súas bestas negras, as discográficas. Pero criticar que Reixa optase á presidencia da SGAE -e se convertese, como se di agora, nun firme candidato ao título de “tu antes molabas”- é tan lexítimo como obtuso. En primeiro, porque quitado que admitamos a Mick Jagger como patrón do bo avellentar e arquetipo de evolución persoal, Reixa xa non ten que molar ou non. E en segundo e sobre todo, porque a SGAE vai a existir igual, e sempre será preferible que a dirixa quen se propoña eliminar os aspectos máis impresentables. Pola mesma razón que os gobernos son o Mal, pero votamos para que estean neles os que son os menos malos. E se non, porque todos son iguais, é cando logo descubrimos que uns son menos iguais que outros.

(La Opinión de A Coruña, 28 de abril de 2012)

         De todas formas, o tarado do bar sevillano polo menos saca un proveito do asunto, pero non sei cal sacan todos os que se indignan pola nacionalización/expropiación de Repsol-YPF na Arxentina. Que serían os mesmos supoño que se se descubrira que o tabaco pasteurizado é magnífico para a saúde esixiríanlle a Rajoy que recuperase o que foi a parte española de Altadis, é dicir, Tabacalera. No caso de Repsol-YPF, a única discusión posible é a do prezo da venda forzosa, que como en toda operación, é moi distinto segundo sexas comprador ou vendedor, pero non é discutible de quen son os xacementos petrolíferos. Non ignoro que o de Repsol-YPF é unha manobra cun abondoso fondo demagóxico, empezando porque se expropia a parte que ten Repsol, non a doutros accionistas, por exemplo norteamericanos. E que quen a tomou, Cristina Kirchner, é herdeira dunha tradición máis que populista, pero que non deixa de ser unha mellora entre un elenco de presidentes que van do latrocinio patente á ineficacia manifesta, sen que unha cousa quite á outra. De todas formas, en calquera competición de populismo é mellor quedar de segundos, se non hai terceiros. E xa postos en argumentos rastreiros, a presidenta arxentina ten parentes na Fonsagrada e o presidente de Repsol seguro que non.

E menos entendo ese patriotismo empresarial ante unha nacionalización, cando precisamente Repsol, como outras tantas empresas, fóronnos expropiadas a todos os cidadáns españois, e pasadas de públicas a privadas sen que houbese protesta ningunha. Nin a importancia que se lle dá. O telediario da tarde do mércores dedicoulle 24,08 minutos ao de YPF e 03,32 aos recortes en educación. Como tampouco entendo a hemorraxia de satisfacción que percorreu á maioría dos líderes de opinión despois desa escusa de Juan Carlos I, tan obvia e pedestre (comparen “Lo siento mucho, me he equivocado. No volverá a ocurrir” con aquela de “Lo siento mucho, la vida es así. No la he inventado ioooo”, que cantaba Sandro Giacobbe). Fóra de calquera racionalidade política, se monarquía ten algún papel é como o dos public relations das discotecas finas. E se en vez de proporcionar glamour e propiciar negocios ao que se dedican é a andar de ligoteo ás agachadas a aos negocios propios, non queda outra que axustar o finiquito.

O de axitar os espantallos das bandeiras -aínda que neste caso sexa a dunha empresa- e dos supostos males dos poderosos cunha man, mentres coa outra che rouban a carteira é tan vello como andar a pé. O raro é que aínda funcione. Ou máis ben o raro sería que o deixasen de usar co ben que funciona.

(La Opinión de A Coruña, 21 de abril de 2012)

NOTA: En 2007, o financeiro Eskenazi, amigo dos Kirchner, tivo a grande oportunidade de mercar o 25% de YPF por 3.500 millóns de dólares, que pagou… cos futuros beneficios de YPF