O bo do Día das Letras (Galegas, refírome) é que se promove un debate ausente o resto do ano, como no Día da Fibromialxia se fala da fibromialxia. Curiosamente, o debate non é sobre a forma (a literatura galega), senón sobre o fondo (o idioma no que se constrúe esa literatura). E se a forma vai como unha moto, máis ou menos, todos os indicadores apuntan a que o fondo vai cara o ídem. Hai unha chea de estatísticas que o evidencian, pero abonda con unha: en cada xeración o seu uso baixa un 20% con respecto á anterior. E hai un dato pouco científico, pero para min revelador: o descenso na utilización é máis acusado nas mulleres. Elas son na maioría das sociedades as que se encargan da transmisión de valores, elas foron as que pasaron de inculcar mercadorías caducadas como o ardor guerreiro, así que se agora lle empezan a tomar o número ó idioma, que se vaia preparando.

A maiores, segundo outra enquisa, para a xuventude urbana, quen fala galego ou é de aldea ou do Bloque, o que en abstracto quizais non deixe de ser unha realidade, o que pasa é que en concreto as dúas razóns estaban consideradas como negativas. Se sumamos que boa parte dos vellos, por influencia franquista ou por experiencia, consideran o galego como unha desgracia máis que lles caeu enriba, o que temos é a curiosa situación de que todo o mundo está a favor do galego, sempre que non haxa que falalo ou deixar de criticar a quen o fala porque o impón. O mesmo que se podía querer que ascendera o Dépor, sempre que iso non supuxera deixar de ser do Madrid. A este estado da cuestión chamáronlle, nun debate no que participei a noite pasada, “bilingüismo harmónico” cando sería máis exacto definilo como “bilingüismo agónico”, no que os verdadeiramente bilingües son os galegofalantes que o son mentres non se lles cruza alguén –médico, parente da cidade, compañeiro de cuarto no hospital ou colega no traballo- que exerce de monolingüe en castelán.
Así, a noticia da creación dun cento de garderías presentadas como “galescolas” en vez de ser recibida como dúas boas oportunidades –a primeira, a creación de cen escolas infantís; a segunda a de que haxa nenos que escoitarán falar nun dos idiomas cuio dominio se lles esixe teoricamente ó remate da educación obrigatoria- foi acollida coa sospeita de que a ver se van ser “bloquescolas” ou ikastolas, esquecendo que as ikastolas naceron como entidades privadas cando o ensino público excluía o euskera, que o malo non é que ensinaran euskera senón algunhas actividades “extraescolares”, e que en definitiva estamos falando de nenos de menos de tres anos, ós que soamente se lles pode adestrar en que vaian facer pipí ó baño. Que eu saiba, en 16 anos de goberno Fraga ninguén falou de “ppescolas”, e as “cristoescolas” nas que ensinan que o divorcio e o condón son pecados están subvencionadas con diñeiro público.
Pero en, definitiva, que ben que hai debate, e desde aquí eu aporto a miña opinión sobre o futuro do galego. En castelán, para que non me adxectiven: Entre todos lo mataron y él solito se murió.

(martes, 16 de maio de 06)

Advertisements