O da confianza é un intríngulis. Mesmo aqueles ilustrados do século XVII que tiñan sentencias para todo non se aclaran. “Engánanos máis veces a desconfianza que a confianza”, dicía o francés Cardeal de Retz, que ademais de cardeal foi escritor e político. “A confianza é a nai do descoido”, escribiu aquí, pola mesma época, Baltasar Gracián, que a maiores de escritor era cura. Se nin eles, coetáneos e correlixionarios non se poñían de acordo, é obvio que confianza é algo subxectivo, e polo tanto, calquera se fía, ou fíase quen quere. Eu non teño claro se ter confianza en moitos asuntos: no da auga da contorna coruñesa, no da solidez financeira española ou no da culpabilidade dunha parella que matou a golpes á filla dela, para que vexan a amplitude do meu catálogo de inseguridades.

No caso da auga, estendeuse desde hai días como a peste -nunca mellor e peor dito- de que a auga da traída sabe e/ou ule mal. Como pasa sempre nestes casos, a maioría dos preguntados confirman o que din os titulares, quitado unha minoría que non nota nada e se constitúe na excepción que re-confirma a regra do que din os medios. Consecuentemente, as autoridades contraatacan con análises e fotos nas que saen bebendo auga da billa como se tal cousa. O certo é que A Coruña é unha cidade de sensacións olfactivas frecuentes. Os ventos que a caracterizan ás veces traen aire de refinería, arrastran o olor da marea baixa e, máis modernamente, extinguido o da Fábrica de Tabacos, en ocasións séntese Nostián, que é a planta de tratamento de residuos. Ante tal menú de cheiros, o CTV (Coruñés-de-toda-la-vida, acrónimo de longa traxectoria que acaba de tomar carta de natureza nunha convocatoria para designar o CTV exemplar, patrocinada por un imaxinativo político que está facendo a travesía/transfiguración do Partido Galeguista ó partido de Rosa Díez. Eu xa teño un candidato, a CTV, refírome, e doulles a pista de que foi alcalde e é embaixador) ergue o nariz, engulipa un grolo de aire e deixa caer a ficha de cata: “É de refinería, pero ten un certo retrogusto a Nostián, algo natural dada a dirección de vento”.

Eu soamente tiña constancia mediática do fenómeno da auga, ata que reparei en que na casa proliferaban as botellas de auga mineral. Eu non me decatara do desprezable bouquet do líquido, ante a sorpresa escandalizada dos máis dotados olfáctica-gustativamente membros da familia (e temo que dos colegas que fan os titulares). Ben, nese caso, en quen deposito a miña confianza?: nos titulares, na familia, nas autoridades, nas miñas escasas capacidades de captación de carrachos?
Tan ensarillada é a confianza no sistema financeiro hispano. A experiencia dítanos que as institucións bancarias son tremendamente eficaces á hora de sacar(-nos) beneficios, e tamén que a máis pequena quebra na confianza dos clientes nas sociedades ás que lles confían os aforros supón levalas á ruína. Chega que os que acreditaron na conspiración do ácido bórico fagan cola no máis sólido dos bancos reclamando o seu diñeiro para facelo naufragar, como dixo -con outras palabras- o director da Confederación de caixas, Juan Quintás, que para min é un economista fiable porque, que eu saiba, non se fixo multimillonario cos moitos cargos que lle deron. Así que non sei se aterme á experiencia, a que cando vexas as barbas do teu veciño norteamericano pelar pon as túas a remollar, ó que din uns e contradín outros ou ó que dixo o poeta Quinto Horacio Flaco antes xa de que nacera Cristo: “As moitas promesas diminúen a confianza”.

No caso xudicial da parella de Narón da que el está acusado de ter asasinado a golpes á filla dela, unha neniña de dous anos á que lle contaron 40 lesións na autopsia, dubido menos porque todo apunta a que o calvario á que a someteron rematou cando el estaba a solas coa vítima, pero dubido moito que teñen na cabeza o cento de persoas que ó comezo do xuízo na Audiencia da Coruña se concentraron berrando en solidariedade co seu veciño, ex futbolista.

Quizais como escribiu un profundo coñecedor e descritor da sociedade na que viviu, William Faulkner: “Pódese confiar nas malas persoas, non cambian nunca”.

(Faro de Vigo, 7 de outubro de 2008)

Advertisements